2.3 Institutionele Psychotherapie. Over Kunst, Filosofie, het on- of niet bestaan van de psychotische mens, een mogelijkheid tot ontmoeting, raken en geraakt worden.

Eind vorig werkjaar verwoordde zich de bijzondere vraag: ‘Is de filosofie ontstaan uit existentiële problemen waar psychotische mensen mee worstelen?’ Vragen over de aard en grond van realiteit, over taal en ander, over zijn en/of niet-zijn, over dood en hoe te leven: klinisch werk stelt de filosofische denkruimte op een zeer directe, vaak urgente wijze aanwezig in het bestaan. Is het in de psychopathologie dat filosofie tot leven kwam en levend blijft?

Vragen die in het stellen ervan, echo’s oproepen, en uitnodigen.
Kunnen we spreken over een klinische filosofie, in de bijzondere betekenis van kliniek zoals we die bij Kierkegaard lezen? Waar of bij wie lezen we over de worstelingen van de psychotische mens? Bij Henri Maldiney die niet vreemd was aan patiënten maar nooit in een kliniek werkte? Hij had het over ‘exister son in-existence’. Binnenkort verschijnt L’art et la pathologie, een verzameling teksten die de brug maakt/verkent tussen kunst en psychopathologie. We kunnen te rade gaan bij Friedrich Hölderlin, de dichter die filosofeert, bij de kunstenaar en diens worsteling met het eigen bestaan.

Ook hier ontmoeten we mogelijks Maldiney, Ouvrir le rien, l’art nu: hoe de zone die ziek kan zijn, raken met kunst? Maar er is evengoed Philippe Lekeuche, dichter en academicus over Arthur Rimbaud, reiziger van het zijn; François Tosquelles, Le Vécu de la fin du monde over de
fenomenologie van de catastrofe, met de getuigenis van Gérard de Nerval; Pierre Tal-Coat en Nicolas de Staël in de schilderkunst; Robert Walser, André de Bouchet en Francis Ponge in de dichtkunst; en Marc Ledoux, over Paul Célan.